C# Veri Tipleri

[table_of_contents]

Veri Tipi (Data Types)

Veri tipi, bir değişken için bellekte ayrılacak bölgenin hangi içerikteki ve formattaki verileri saklayacağını bildirmek için kullanılır. Örneğin bir kitabın sayfa sayısı, uygulamanın ilerleyen aşamalarında kullanmak amacıyla saklanmak istenirse tanımlanacak değişken için bellekte ayrılacak alana sadece sayısal verilerin girebileceğini belirtmek gerekir. Bu alanın sayısal veriler için ayrılmasına ek olarak, tam sayı mı ondalık sayı mı olacağı, sayısal aralıkları gibi kriterleri belirtilerek sınırları daha da kesinleştirilmelidir. Kitabın adı için ayrılacak bellek alanı metin tabanlı veriler için olacaktır. Bu yolla kitabın sayfa sayısı için bellekte açılan alana ondalık sayı ya da text tabanlı bir değer girilmesinin; kitabın adı için ise sayısal bir değer girilmesinin önüne geçilmiş olup değerin istenilen içerik ve formatta tutulacağı garanti edilmiş olur. İşte bunları garanti eden kavram veri tipidir.

Temel Veri Tipleri

Şimdi de değişkenler için belirlenebilecek veri tipi çeşitlerini inceleyelim: .NET dünyasında 5 ana tip olduğundan bahsedilmişti. Bunlar tekrar sayılacak olursa;
-> Sınıf (class)
-> Yapı (struct)
-> Numaralandırıcı (enumaration)
-> Arayüz (interface)
-> Temsilci (delegate)
olduğu görülür. Bir değişken tanımlarken belirtilmesi gereken veri tipi, bu 5 ana tipten birinde oluşturulmuş olur. Yanlış anlaşılmasın; sayılan bu 5 ana tipte değişken oluşturulmaz; bu ana tiplerde oluşturulan veri tipleri kullanılır. Örnek vermek gerekirse C#’da tam sayı olarak veri saklamak istendiğinde veri tipi olarak,
bir çok programlama dilinde var olan int kullanılabilir. int, .NET Framework’u tarafından uygulama geliştiricilerin temel programlama görevlerinde kullanmaları için önceden oluşturulan bir veri tipidir. Bellekte kaplayacağı alan bellidir: 4 byte (32 bit). Özelliği, tam sayı datalarını saklayabilmesi ve bunu yaklaşık olarak -2 milyar,+2 milyar aralığındaki sayılar için yapabilmesidir. Ayrıca int, bir yapıdır (struct). int tipinde oluşturulacak bir değişkenin alabileceği minimum, maksimum değerleri ve daha sonra görülecek tip dönüşümlerde kullanılan üyeleri int’in bir struct olmasının getirileridir. Önceden tanımlı veri tiplerine bir başka örnek olarak metin tabanlı verilerin saklanabileceği “string” verilebilir. İstenilen uzunlukta karakterlerden oluşan bu veri tipinin taşıyabileceği veri uzunluğu sınırsızdır. (Ya da uygulama belleğiyle sınırlıdır) Bütün dillerin alfabelerindeki karakterleri, rakamları, matematiksel işlemlerde kullanılan simgeleri metin olarak karakter dizisi şeklinde veri saklayabilen bu tipin bellekte ne kadar yer kaplayacağı int veri tipi gibi önceden belli değildir; çalışma zamanında belli olur. String ile ilgili verilebilecek son bilgi de bir sınıf (class) olduğudur. Yine birçok programlama dilinde herhangi bir formda yer alan mantıksal veri tipi C#’da bool olarak yer almaktadır. Taşıyabileceği değerler iki tanedir: “True” ve “False”. Ondalıklı sayıları saklamak için double veri tipi, tek bir karakter tutmak için char veri tipi vardır. Bir de bütün tiplerin babası sayılabilecek object tipi vardır ki taşıyabileceği değerlerde sınır yoktur; bütün tiplerin taşıyabileceği değerleri üzerinde tutabilir. Örneğin object tipinden oluşturulmuş bir değişken 5 (sayısal tip), “bilgisayar” (string tip), ‘s’ (char tipi), ahmet isminde Personel tipinde kullanıcı tanımlı vb. değişken değerleri taşıyabilir. Object tipini daha çok duyacağınıza emin olabilirsiniz.

Değişken Tanımlama

Değişken tanımlamak için takip edilmesi gereken sözdiziminin;
veriTipi degiskenAdi; olduğunu görmüştük. Bunu C# veri tipleriyle örneklemek gerekirse;

int sayac;

ya da

string adres;

Değişken tanımlamaları ile ilgili örnekleri test ederken Main() metodu içerisinde yazıldığı varsayılır. Değişken tanımlaması bir satırda tek bir değişken için yapılabilirken, aynı tip için olmak kaydıyla birden fazla değişken için de yapılabilir.

double basariOrani, katilimYuzdesi;

C#’da bir değişken tanımlandığında saklayacağı veri için veri tipinin boyutu kadar bellekte yer ayrılır (bazı tiplerin bellekte ne kadar yer kaplayacağı önceden belliyken –int, bool gibi- bazı tiplerin ki çalışma zamanında belli olur –string gibi-) ve o bellek alanına daha sonra erişim için bir isim verilir (değişken adı); ancak bu bellek alanının içi henüz boştur. Bu yüzden;

int sayac;
Console.WriteLine("Sayacın şu anki değeri : {0}",sayac);

şeklinde yazılacak bir kod derlenmeyecektir; çünkü henüz o değişken için başlangıç değeri verilmemiştir.

Framework ve Path

C:\WINDOWS\Microsoft.NET\Framework\v4.0.30319

Tabiki sizlerin adresi kullandığınız Framework’ün versiyonu ve .NET Framework 4.0 SDK’sının dizininizdeki yerine bağlı olarak değişebilir. “Path” değişkeni güncellendikten sonra test etmek amacıyla açık olan bütün konsol pencereleri kapatılıp yeni bir tane açılır ve komut penceresindeyken

csc ?/ ya da csc -?

yazılır. Eğer işler yolunda gitmişse C# derleyicisinin sunduğu seçenekler listesinin elde edilmiş olması gerekmektedir. Bu değişkenin eklenmesiyle artık herhangi bir .NET aracını herhangi bir komut penceresinden çalıştırmak mümkündür.