C# Yorum

[table_of_contents]

Uygulamalarda Yorum Satırı

Uygulamalar için dokümantasyon sağlamak önemlidir. Yazılan kod ile ilgili yeterli bilgi sağlamak, geliştirilme sürecinde hiç yer almamış veya sonradan katılmış bir programcının uygulamayı anlayıp takip edebilir seviyeye gelmesi sürecini fark edilir düzeyde etkiler. İyi yorumlar, sadece kodlara bakılarak anlaşılması kolay olmayacak bilgiyi sağlarlar ve orada verilmeye çalışılan cevap “NE” değil “NEDEN” sorusu olmalıdır.

C#, uygulama kodlarına yorum eklemek için şu yolları sunar: Tek yorum satırı, çoklu yorum satırları ve XML dokümantasyonu. Tek satırlık yorumlar çift bölü işareti (//) ile eklenebilir. Uygulama çalıştırıldığı zaman bu karakterlerin arkasından gelen yazılar satır sonuna kadar ihmal edilir.

//Uyelik için kullanıcıdan ismi alınır
Console.Write("Adınızı giriniz : "); string ad = Console.ReadLine();

Eğer aynı zamanda birden fazla satır yorumlanmak istenirse ya her satıra çift bölü işareti (‘//’) koyulur ya da blok yorumlama işaretinden faydalanılır. Blok yorum, ‘/*’ işareti ile başlayıp ‘*/’ işaretini görene kadar devam eder.

/*Aşağıdaki işlemin sonucu x değişkenine atanıp kullanılır*/
 int x = (…);

C# Komut Satırı Derleyicisi ile Çalışmak

C# uygulaması çalıştırılmadan önce derlenmelidir. Bu iş için Visual Studio gibi uygulama geliştirme ortamı kullanılabileceği gibi C# uygulamaları için csc.exe ile de .NET assembly’leri oluşturabilir (csc, C-Sharp Compiler’ı simgeliyor).

Bu derleme aracı .NET Framework 4.0 SDK’nın (Software Development Kit –Yazılım Geliştirme Kiti-) içerisinde yer almaktadır. Büyük ölçekli bir uygulama hiçbir zaman komut satırından konsol penceresi kullanarak derlenmez; ancak *.cs uzantılı dosyanın nasıl derleneceğinin temellerini bilmek bir uygulama geliştirici açısından önemlidir. Ayrıca böyle bir sürece ihtiyaç duyulması için birkaç sebep göstermek gerekirse;
-> Uygulamanın bulunduğu ortamda Visual Studio bulunmayabilir.
-> C# bilgimizi biraz daha derinleştirmek isteyebiliriz. Böylece otomatik derleme aracı yazma hakkında temel bilgimiz artmış olur.
-> Bir uygulamayı derlemek için grafik bir arabirim kullanılsa da eninde sonunda csc.exe’ye başvurulacaktır. Dolayısıyla burada arka planda neler olup bittiği ile ilgili biraz daha ayrıntılı bilgi elde etmek istenebilir. (Örneğin kendi Visual Studio IDE’mizi yazmak istediğimizde…)

csc.exe’nin tanımlanması

C# komut-satırı derleyicisi kullanılmaya başlanmadan önce çalışılan makinenin csc.exe’yi tanıdığından emin olunması gerekiyor. Eğer makine doğru bir şekilde konfigüre edilmediyse C# dosyalarını derlemek için her seferinde csc.exe’nin bulunduğu dizini belirtmek gerekecek. Makinemize *.cs uzantılı dosylarımızı her hangi bir dizinden derleme yeteneği kazandırmak için (Windows XP işletim sistemi üzerinde gerçekleştirilen) aşağıdaki adımları takip etmek gerekir:
-> Bilgisayarıma (MyComputer) sağ tıklanır ve Seçenekler (Properties) penceresi açılır.
-> Gelişmiş (Advenced) tabı açılır ve oradan Ortam değişkenleri (Environment Variable) butonu tıklanır. “Sistem Değişkenleri” bölümünden “Path“ değişkenine çift tıklanır ve listenin en sonuna csc.exe’nin içerisinde bulunduğu klasörün fiziki yolu yazılır. (“Path” değişkenindeki herbir değer noktalı virgül ile ayrılmıştır)

csc.exe çalıştır

Uygulama geliştirme bilgisayarı csc.exe’yi tanıdığına göre C# komut satırı derleyicisi ve notepad kullanarak DemoUyg.exe adında basit bir tek dosyalı assembly geliştirilebilir. Bir notepad açarak aşağıdakiler yazılır:

//Basit bir C# uygulaması

using System;
class DemoUyg {
public static void Main(string[] args) {
Console.WriteLine("Deneme 1,2");
Console.ReadLine();
 }
}

Dosya uygun bir dizine (Mesela c:\Ornekler klasörüne) DemoUyg.cs olarak kaydededilir. C# derleyicisinin seçenekleri incelenecek olursa dikkat edilecek ilk nokta; oluşturulacak assembly’nin adı ve tipinin nasıl belirtileceğidir (Örneğin Uygulamam.exe adında bir konsol uygulaması, Robotik.dll adında bir kod kütüphanesi, WinUygulamam.exe adında bir masaüstü uygulaması vb…) Her olasılık, csc.exe’ye komut satırı parametresi olarak geçirilen özel bir işaret ile temsil edilir.

csharp-csc-derleyici-komut-satırı

DemoUyg.cs’i DemoUyg.exe ismindeki çalıştırılabilir bir uygulamaya derlemek için komut penceresinden *.cs dosyanın dizinine geçilir:

demo-csc-csharp-ornek

ve aşağıdaki komut satırı girilip ENTER’a basılır:

csharp-komut-satırı

Burada bilinçli olarak /out kullanılmadı. O yüzden programın giriş noktasını içeren (Main() metodu) DemoUyg sınıfından üretilen çalıştırılabilir dosya *.cs dosyasıyla aynı isimde (DemoUyg.exe olarak) ilgili dizinde oluşturulur. Bu arada birçok C# işareti, kısaltmaları tanır. Burada da /target yerine /t kullanılabilir:

csharp-cmd-komut-ekran

Aynı zamanda bu işaret (t:exe) C# derleyicisinin varsayılan dosya çıktı tipidir; dolayısıyla DemoUyg.cs şu şekilde de derlenebilir

cmd-exe-csharp-ornek-ogren

Varsayılan /target:exe olduğu için hiçbir dosya çıktı tipi belirtilmediğinde target:exe olarak işlem yapılır. Artık üretilen DemoUyg.exe komut satırından ya da üretildiği dizinden çalıştırılabilir. Ekran çıktıları aşağıdaki gibidir:

csharp-ekran-admin-cd

Sayfa başarılı bir şekilde derlenip programın çalıştırılabilir assembly’si (DemoUyg.exe) oluşturulur… İster ‘c’ dizini altındaki dosyaya gidip, ister komut-satırından .exe dosyasının adı yazılıp ENTER’a basılarak çalıştırılabilir.

csharp-derleme-sonuc-cmd

Ve son çıktı aşağıdaki gibi olur:

csharp-calisan-program-ekran

*.cs dosyasında bir değişiklik yapılmadığı sürece uygulama, üretilen bu *.exe dosyasından çalıştırılabilir. *.cs dosyasında bir değişiklik yapıldığında ise uygulama, güncel hali ile çalışmaya devam etsin diye yeniden derlenmelidir.